Trung đạo

   

CON ĐƯỜNG TRUNG ĐẠO

 

፠ BỐN LOẠI HỶ LẠC ፠

BỐN LOẠI HỶ LẠC THẤP KÉM, HẠ LIỆT {DN28} BỐN LOẠI HỶ LẠC NHẤT ĐỊNH ĐƯA ĐẾN YỂM LY {DN28}
Đam mê hỷ lạc có nhiều loại, có nhiều cách. Bốn loại đam mê hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu, không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không hướng đến yểm ly, vô tham, tich diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.
1᚛ Có người ngu si, sau khi sát sanh, tự mình sung sướng hoan hỷ
2᚛ Có người sau khi lấy của không cho, tự mình sung sướng, hoan hỷ
3᚛ Có người sau khi nói láo, tự mình sung sướng, hoan hỷ
4᚛ Có người say đắm, đam mê sống vây quanh với năm món dục lạc
Các ngoại đạo có thể hỏi: Các Sa-môn Thích tử có phải sống đam mê bốn loại hỷ lạc này không? Họ cần phải được trả lời: Chớ có nói như vậy. Các ông nói như vậy là nói không đúng đắn. Nói như vậy là các ông xuyên tạc, không đúng sự thật, không thực có
Có bốn loại hỷ lạc nhất định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.
1᚛ Vị Tỳ Khưu, ly dục, ly ác pháp, chứng và an trú Sơ thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ.
2᚛ Vị Tỳ Khưu diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
3᚛ Vị Tỳ Khưu ly hỷ trú xả … chứng và trú Thiền thứ ba…
4᚛ Vị Tỳ Khưu xả lạc, xả khổ … chứng và trú Thiền thứ tư …
Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: Các vị Sa-môn Thích tử đang sống đam mê bốn loại hỷ lạc này. Họ cần phải được trả lời: Nói như vậy là phải. các ông nói như vậy là nói đúng đắn. Nói như vậy là các ông không xuyên tạc, đúng sự thật, và thực có. 

NGƯỜI CẦN TRÁNH & NGƯỜI NÊN THÂN CẬN

4 HẠNG NGƯỜI PHẢI KHÔNG XEM LÀ BẠN DẦU TỰ CHO LÀ BẠN {DN31} 4 LOẠI BẠN PHẢI ĐƯỢC XEM LÀ BẠN CHÂN THẬT {DN31}
Người bạn gì cũng lấy, Người bạn chỉ nói giỏi,
Người nói lời nịnh hót, Người tiêu pha xa xỉ.
Cả bốn, không phải bạn,
Biết vậy, người trí tránh, Như đường đầy sợ hãi.
፨ Người bạn giúp đỡ
፨ Người bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui
፨ Người bạn khuyên điều lợi ích
፨ Người bạn có lòng thương tưởng

KHÔNG CHẤP NHẬN

ĐOẠN TRỪ TINH CẦN (DN33)
Vị Tỳ Khưu không chấp nhận dục tầm đã khởi lên, từ bỏ, đoạn trừ, tiêu diệt, không cho hiện hữu. không chấp nhận sân tầm đã khởi lên… không chấp nhận hại tầm đã khởi lên, từ bỏ, đoạn trừ, tiêu diệt, không cho hiện hữu. như vậy gọi là đoạn trừ tinh cần.
 
   

SỰ THA THIẾT

BẢY PHÁP CẦN ĐƯỢC THẮNG TRI: Bảy thù diệu sự (DN34)
➻ Vị Tỳ Khưu tha thiết hành trì học pháp và khát vọng hành trì học pháp trong tương lai.
➻ tha thiết quán pháp và khát vọng quán pháp trong tương lai.
➻ tha thiết điều phục các dục vọng và khát vọng điều phục các dục vọng trong tương lai.
➻ tha thiết sống an tịnh và khát vọng sống an tịnh trong tương lai.
➻ tha thiết sống tinh tấn và khát vọng sống tinh tấn trong tương lai.
➻ tha thiết quán sát tự niệm và khát vọng quán sát tự niệm trong tương lai.
➻ tha thiết với kiến giải và khát vọng hiểu biết sở kiến trong tương lai.
 
   

KHAM NHẪN & TRÁNH XA

➻ vị Tỳ Khưu có thực hiện bốn y: sau khi suy tư, thọ dụng một pháp. sau khi suy tư, nhẫn thọ một pháp (DN34) ➻ sau khi suy tư, đoạn trừ một pháp. sau khi suy tư tránh xa một pháp (DN34)
   

MONG CẦU

➻ vị Tỳ Khưu đoạn tận các mong cầu: Vị Tỳ Khưu đoạn trừ các mong cầu về dục vọng, đoạn trừ các mong cầu về hiện hữu, làm cho an tịnh các mong cầu về phạm hạnh. (DN34)