Đối chiếu nam truyền – bắc truyên

ĐỐI CHIẾU NAM TRUYỀN & BẮC TRUYỀN

 

NAM TRUYỀN

BẮC TRUYỀN

Trường Bộ – 01 – Kinh Phạm Võng Trường A Hàm – 21 – Kinh Phạm động
Sa-môn Gotama không làm hại đến các hạt giống và các loại cây cỏ; (Tiểu giới + trung giới) Không có nội dung này
73. Này các Tỳ Khưu, thân của Như Lai còn tồn tại, nhưng cái khiến đưa đến đời sống khác đã bị chấm dứt. Khi thân của vị này còn tồn tại thời chư Thiên và loài Người còn có thể thấy thân ấy. Khi thân hoại mạng chung, thời chư Thiên và loài Người không thể thấy được. Không có nội dung này
Trường bộ – 02 – Kinh Sa môn quả Trường A Hàm – 27 – Kinh Sa môn quả
Jīvaka Komārabhacca: Thế Tôn Gotama có tiếng đồn tốt đẹp sau đây lan rộng: “Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn”. Đại vương hãy đến chiêm bái Thế Tôn này. Rất có thể, nhờ chiêm bái Thế Tôn, tâm của Đại vương được tịnh tín. – Vậy khanh Jīvaka, hãy cho thắng kiệu voi. – Vâng, tâu Đại vương.

Thọ Mạng đồng tử tâu:

“Có Phật, Thế Tôn, nay đang ở trong vườn xoài của tôi. Đại vương nên đến đó thăm hỏi. Nếu Đại vương gặp Phật, tâm tất khai ngộ.”

40. – Này Đại vương, nay ở đời, Như Lai xuất hiện là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như Lai sau khi riêng tự chứng ngộ với thượng trí thế giới này với thiên giới, ma giới, phạm thiên giới, gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên nhân, lại tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện đầy đủ văn nghĩa, Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh. Không có nội dung này
41. Người gia trưởng, hay con vị gia trưởng, hay một người sanh ở giai cấp (hạ tiện) nào nghe pháp ấy. Sau khi nghe pháp, người ấy sanh lòng tín ngưỡng Như Lai. Khi có lòng tín ngưỡng ấy, vị này suy nghĩ: “Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình”. Không có nội dung này
Một thời gian sau, người ấy bỏ tài sản nhỏ hay tài sản lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, và xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. 42. Khi đã xuất gia như vậy, vị ấy sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn pātimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập trong giới học, thân nghiệp, ngữ nghiệp thanh tịnh. Sanh hoạt trong sạch giới hạnh cụ túc, thủ hộ các căn, chánh niệm tỉnh giác, và biết tri túc. Không có nội dung này

Từ đoạn 40-đến đoạn 98 là toàn bộ quy trình tu tập để chứng Lậu Tận trí gồm các nội dung quan trọng sau: 

Đầy đủ giới luật / Hộ trì các căn / Chánh niệm tỉnh giác / Biết đủ / Hành thiền
Diệt trừ 5 triền cái / Chứng thiền (sơ, nhị, tam, tứ) / Chứng chánh trí
Chứng biến hóa thông / Chứng thiên nhĩ thông / Chứng tha tâm thông
Chứng túc mạng minh / Chứng trí tuệ sanh tử của chúng sinh (thiên nhãn minh)
Chứng lậu tận trí

 

Không có nội dung này

Trường bộ – 03 – Kinh A-ma-trú

Trường A Hàm – 20 – Kinh A-ma-trú

Này Ambattha, một vị đã thành tựu vô thượng trí đức không có luận nghị đến sự thọ sanh, không có luận nghị đến giai cấp hay không có luận nghị đến ngã mạn với lời nói: “Ngươi bằng ta hay ngươi không bằng ta”. Chỗ nào nói đến cưới hỏi hay rước dâu đi, hay cả hai, chỗ đó mới có luận nghị đến sự thọ sanh, luận nghị đến giai cấp hay luận nghị đến ngã mạn với lời nói: “Ngươi bằng ta hay không bằng ta”. Này Ambattha, những ai còn chấp trước lý thuyết thọ sanh, còn chấp trước lý thuyết giai cấp, còn chấp trước lý thuyết kiêu mạn, hoặc còn chấp trước cưới hỏi rước dâu, những người ấy còn rất xa sự thành tựu vô thượng trí đức. Này Ambattha, không chấp trước lý thuyết thọ sanh, không chấp trước lý thuyết giai cấp, không chấp trước lý thuyết kiêu mạn, không chấp trước cưới hỏi, đưa dâu, người ấy tức chứng ngộ vô thượng trí đức.

Không có nội dung này

Không có nội dung này

Nội dung tương tự từ đoạn 40-đến đoạn 98 trong kinh Sa Môn Quả Nam truyền

Trường bộ – 04 – Kinh Chủng Đức

Trường A Hàm – 22 – Kinh Chủng Đức

Từ đoạn 40-đến đoạn 98 là toàn bộ quy trình tu tập để chứng Lậu Tận trí gồm các nội dung quan trọng sau: 

Đầy đủ giới luật / Hộ trì các căn / Chánh niệm tỉnh giác / Biết đủ / Hành thiền
Diệt trừ 5 triền cái / Chứng thiền (sơ, nhị, tam, tứ) / Chứng chánh trí
Chứng biến hóa thông / Chứng thiên nhĩ thông / Chứng tha tâm thông
Chứng túc mạng minh / Chứng trí tuệ sanh tử của chúng sinh (thiên nhãn minh)
Chứng lậu tận trí

Bấy giờ, Phật nói với Chủng Đức: “Nếu Như Lai xuất hiện ở đời, là vị Ứng CúngChánh Biến TriMinh Hành TúcThiện ThệThế Gian GiảiVô Thượng SĩĐiều Ngự Trượng PhuThiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, ở giữa chư Thiên, Người đời, Sa-môn, Bà-la-môn, mà tự thân chứng ngộ, rồi giảng thuyết cho người; lơlòi nói khoảng đầu, khoảng giữa và khoảng cuối thảy đều chân chánh, đầy đủ nghĩa và vị, phạm hạnh thanh tịnh. Nếu có trưởng giả, hay con trai trưởng giả, sau khi nghe pháp này, tín tâm thanh tịnh. Do tín tâm thanh tịnh, người ấy suy xét như vầyTại gia thật khó, ví như gông cùm; muốn tu hành phạm hạnh mà không thể tự tại. Ta nay hãy cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp yxuất gia tu đạo. Người ấy, sau đó, từ bỏ gia đình, bỏ sản nghiệp, từ giã thân tộc, mặc ba pháp y, dẹp các trang sức, đọc tụng tỳ-ni, đầy đủ giới luậttừ bỏ không sát sanh,…, cho đếntâm pháp Tứ thiềnđạt được an lạc ngay trong hiện tại. Vì sao? Ầy là do tinh tấnchuyên niệm không quên, ưa sống một mình chỗ thanh vắng mà được vậy. Bà-la-môn, đó gọi là giới.”

Lại hỏi: “Sao gọi là tuệ?” “Phật nói: “Nếu Tỳ-kheo, bằng tam-muội tâm, thanh tịnh không cấu uế, mềm mại, dễ điều phụcan trú trạng thái bất động,…., cho đếnchứng đắc ba minh, trừ khử vô minh, phát sanh trí tuệdiệt trừ tối tăm, sanh ánh sáng đại pháp, xuất trí tuệ lậu tận. Vì sao? Ầy là do tinh cầnchuyên niệm không quên, ưa sống một mình nơi thanh vắng mà được vậy. Bà-la-môn, đó là đầy đủ trí tuệ.”